de-kronieken-van-bomon-godveerdegem-02

De Kronieken van Bomon - Over mijn geboortestreek - 02

De religieuze bezienswaardigheden te Godveerdegem

Godveerdegem heeft enkele religieuze bezienswaardigheden, hoewel deze zeker geen "wauw-gevoel" oproepen. De Sint-Paulus-Bekeringkerk, waar wij elke zondag ons zieltje oppoetsten, is – samen met de pastorij – beschermd als monument. De kerk werd reeds vermeld in 1176 en werd later grondig verbouwd. De achthoekige toren in Balegelmse steen uit de 14de eeuw is het pronkstuk.

 

De kerk bezit een merkwaardig retabel uit 1701-1800 (foto onder), met beelden van de pestheiligen Rochus van Montpellier, Sebastianus, Adrianus van Nikomedië, Antonius Abt, O.L.Vrouw met Kind en Christophorus met Kind. Deze heiligen herinneren aan de pestepidemie van 1662, die in onze gewesten naar schatting een derde van de bevolking uitroeide. Gelovigen uit het omliggende kwamen eeuwenlang naar Godveerdegem op bedevaart om op oorspraak van deze heiligen gespaard te blijven van de pest. Tot diep in de twintigste eeuw werden in de octaaf van de H. Rochus, einde augustus, dagelijks "pestmissen" opgedragen.

Godveerdegem - Kerk

De Sint-Paulus-Bekeringkerk te Godveerdegem.

Bedevaartvaantje van de pestheiligen uit 1950. Bovenaan merkt men het sierlijk retabel in spitsbogenstijl. In het midden de kerk van Godveerdegem. Langsheen de schuine zijde leest men: "Heilige Pest Patroonen, bevrijdt ons allen van besmettelijke ziekten". Onderaan: "Gedenkenis der Bedevaart naar de wijdvermaarde Pest Heiligen te Godveerdegem".

De voormalige pastorij in de Tweekerkenstraat, waar - zoals later zou blijken - de toenmalige pastoor zich in de jaren vijftig niet alleen met "christelijke" activiteiten bezighield, werd gebouwd in 1782. Het gebouw is een goed voorbeeld van laat-18de-eeuws classicisme, de stijl waarin talrijke pastorieën werden gebouwd of getransformeerd. Ze zijn gekenmerkt door een met bepleistering afgewerkte eenvoudige baksteenarchitectuur.

Godveerdegem - Pastorij voor renovatie
Fresco Gustaaf Verstraeten - Pastorij Godveerdegem

Boven: de voormalige pastorij voor en na de renovatie.

 

Achter de pastorij is er een tuin, de vroegere kruidentuin, die later werd getransformeerd met onder meer niet-streekeigen beplanting en een kunstgrot. Achteraan in de tuin staat een klein rechthoekig paviljoentje, waarvan de muren later werden gecementeerd. In de voorgevel is een grote rechthoekige ingang gemaakt, waarboven zich een vrij grote ronde oculus bevindt. Op de achtermuur werd door de Zottegemse kunstenaar Gustaaf Verstraeten (1872-1947) een schildering aangebracht, voorstellend het Kapelletje Bloed van Godveerdegem. Links en rechts ziet men, niet geheel symmetrisch ten opzichte van dit gebouwtje, twee stompen van gevelde bomen.

Ook de Godveerdegemse kapel van Onze-Lieve-Vrouw-van-Bijstand uit de 18de eeuw (Leliestraat) is thans als monument beschermd. Deze kapel werd opgetrokken in barokke stijl en situeert zich in de Leliestraat te Godveerdegem. Wegens slecht onderhoud begon ze al in de jaren ’70 te vervallen, tot na een hevige storm het volledige dak instortte en enkel nog de afgebrokkelde muren overeind bleven. De voormalige bidplaats werd in 1974 beschermd zodat ze in aanmerking komt voor subsidiëring bij restauratie, maar anno 2015 is er nog altijd niets van enige restauratie te merken. De stad Zottegem heeft trouwens bij de Vlaamse overheid al meermaals een officiële vraag tot declassering ingediend, zodat men het gebouw zou kunnen afbreken. In 2011 was het de vierde maal dat de stad dit verzoek indiende. Eerdere verzoeken werden al ingediend in 1980, 1990 en 2001, maar tot op heden heeft het stadsbestuur nog geen bindend antwoord gekregen op zijn vraag.

Boven: de kapel van Onze-Lieve-Vrouw-van-Bijstand in haar glorietijd. Onder: dit is wat er thans nog van overblijft. Men kan nog moeilijk van een "bezienswaardigheid" spreken.

Godveerdegem - Kapel na instorting - 01
Godveerdegem - Kapel na instorting - 02

De devotie van de vroegere dorpsbewoners wordt ook nog eens duidelijk geïllustreerd door de aanwezigheid van talrijke kapelletjes, die meestal langs aarden veldwegeltjes gebouwd werden. Zo kregen de boeren en dagloners de kans om tijdens de tochten van en naar hun velden de heiligen te smeken om een goede oogst en een dag zonder zware ongelukken. Er werd in Godveerdegem zelfs een kapel gebouwd ter nagedachtenis van een zekere Oscar Cromphout. Deze prachtige kleine kapel werd naast de toenmalige herberg ‘De Hert’ opgetrokken door de heer René Cromphout, vroeger luitenant bij het Belgisch leger, “tot lafenis der ziel van zijnen broeder Oscar". De wijding vond plaats op Sacramentsdag 1920. Verscheidene van deze kapelletjes staan nu nog her en der langs de wegen, als stille getuigen van een christelijke vroomheid die men nu vrijwel nergens meer in die mate aantreft.

 

Een prachtige foto van het kapelletje aan de Sopweide te Godveerdegem, gebouwd in 1946.

Kapelletje Sopweide Godveerdegem